Pismo od znajomych albo od rodziny w Polsce, że przyszło do nich awizo albo koperta z sądu na Twoje stare nazwisko i adres — to częsty sposób, w jaki dowiadujesz się o wyroku nakazowym, który zapadł bez Twojego udziału. Problem w tym, że od strony sądu taki wyrok mógł już zostać uznany za skutecznie doręczony, a termin na reakcję mógł już minąć. Poniżej wyjaśniamy, co to oznacza i co jeszcze można zrobić.
Co to jest wyrok nakazowy
W niektórych sprawach, zwykle o mniejszym ciężarze, sąd może wydać wyrok bez przeprowadzania rozprawy — na podstawie akt przekazanych przez prokuraturę lub policję, bez wcześniejszego wysłuchania osoby, której dotyczy. Taki wyrok nazywa się wyrokiem nakazowym. Jest on doręczany na adres znany sądowi, a osoba, wobec której go wydano, może się od niego odwołać poprzez wniesienie zarzutów — dopiero wtedy sprawa trafia na zwykłą rozprawę.
To rozwiązanie ma skrócić postępowanie w prostszych sprawach, ale dla osoby mieszkającej za granicą bywa pułapką — zwłaszcza gdy adres znany sądowi od dawna jest nieaktualny.
Dlaczego adres ma takie duże znaczenie
W toku postępowania to na Tobie leży obowiązek wskazania adresu, na który sąd i inne organy mają wysyłać korespondencję, oraz zgłaszania jego zmiany. Jeśli wyprowadzasz się z Polski do Hiszpanii i nie informujesz o tym organu prowadzącego sprawę, pismo trafia na dawny adres — i to on, a nie Twój rzeczywisty adres w Hiszpanii, liczy się z punktu widzenia doręczenia.
Co do zasady, gdy pismo nie zostanie odebrane na podanym adresie, a próba doręczenia go przez listonosza się nie powiodła, stosuje się tak zwaną fikcję doręczenia — po odpowiednim awizowaniu pismo uznaje się za doręczone, nawet jeśli faktycznie nikt go nie odebrał. Od tego dnia zaczyna biec termin na reakcję, czyli na wniesienie zarzutów od wyroku nakazowego.
Gdy dowiadujesz się o wyroku po terminie
Jeśli dopiero teraz, z relacji bliskich albo przypadkiem, dowiadujesz się, że sąd wydał wobec Ciebie wyrok nakazowy, a termin na wniesienie zarzutów — liczony od dnia doręczenia, w tym doręczenia fikcyjnego — już minął, sprawa nie jest automatycznie zamknięta. Kluczowe pytanie brzmi, czy uchybienie terminu nastąpiło z Twojej winy, czy nie.
Jeżeli faktycznie nie wiesz o postępowaniu, bo mieszkasz już w Hiszpanii i nie masz możliwości odebrać pisma wysłanego na nieaktualny adres, to zwykle okoliczność, którą można podnieść jako brak winy w uchybieniu terminu.
Wniosek o przywrócenie terminu
W takiej sytuacji można złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, razem z samymi zarzutami od wyroku nakazowego. We wniosku opisujesz, kiedy i jak dowiadujesz się o wyroku oraz co wcześniej uniemożliwiało złożenie zarzutów — np. nieaktualny adres, na który wysłano pismo.
Termin na złożenie takiego wniosku jest krótki i liczy się od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia — czyli zwykle od dnia, w którym faktycznie dowiadujesz się o wyroku. Dlatego nie warto zwlekać z kontaktem z prawnikiem ani zbierać wszystkich dokumentów przed pierwszą rozmową — lepiej zgłosić się z tym, co masz, od razu po tym, jak wiesz o sprawie.
Kiedy sprawa dotyczy Hiszpanii, a nie Polski
Zdarza się, że zdarzenie, którego dotyczy wyrok, miało miejsce w Hiszpanii albo równolegle toczy się postępowanie przed hiszpańskimi organami. Kancelaria prowadzi sprawy w Polsce na podstawie polskiego prawa — jeśli sprawa jako całość należy do właściwości hiszpańskich sądów lub policji, formalności przed nimi wymagają pomocy prawnika działającego w Hiszpanii. To, czy Twoja sprawa faktycznie toczy się w Polsce, warto ustalić na samym początku rozmowy z prawnikiem.
Co przygotować przed kontaktem z prawnikiem
- treść wyroku nakazowego albo jego kopię, jeśli udało się ją zdobyć,
- informację, od kiedy wiesz o sprawie i w jaki sposób się o niej dowiadujesz,
- adres w Polsce, na który wysyłano korespondencję, i datę, od której jest nieaktualny,
- Twój aktualny adres w Hiszpanii,
- sygnaturę sprawy i nazwę sądu, jeśli są znane,
- dokument tożsamości — numer i datę ważności,
- wcześniejszą korespondencję w sprawie, jeśli taka istnieje.
Od czego zacząć
Pierwszym krokiem jest ustalenie u sądu lub przez obrońcę, czy wyrok faktycznie zapadł, kiedy został wysłany i czy termin na zarzuty biegnie, czy już minął. O tym, jak podpisać upoważnienie dla obrońcy bez przyjazdu do Polski, piszemy w poradniku jak rozpocząć współpracę z obrońcą w sprawie karnej. Jeśli w tej sprawie przychodzi też inne wezwanie, przydatny może być tekst o tym, co zrobić po otrzymaniu wezwania z polskiego sądu, mieszkając w Hiszpanii. Zajrzyj też do usługi sprawy karne w Polsce, jeśli potrzebujesz obrońcy w postępowaniu, w którym wydano wyrok nakazowy.



